Verslag van de directie

par

Verslag van de directie

Het Investeringsfonds Groningen B.V. (hierna: IFG) is een revolverend fonds  dat in 2015 door de provincie Groningen is opgericht. Het fonds stelt zich ten doel om het economisch klimaat en beleid en de werkgelegenheid, direct en indirect te ondersteunen, te versterken en te verankeren middels het investeren in fondsen welke vervolgens op hun beurt direct in ondernemingen investeren. IFG kent tevens de mogelijkheid risicodragend kapitaal direct te investeren in het innovatieve Groninger MKB dan wel het zelf ontwikkelen en opzetten van fondsen op kansrijke gebieden. De looptijd van het fonds bedraagt 20 jaar. Alle aandelen van IFG zijn in handen van de provincie Groningen.

De financieringen kunnen worden verstrekt in de vorm van (achtergestelde) leningen en/of aandelenkapitaal waarbij de hoogte van de financiering maximaal € 7.500.000 voor een doelfonds bedraagt. Voor het verstrekken van een financiering zal het doelfonds haar (duurzaam) financieel en maatschappelijk rendement moeten kunnen onderbouwen. Rendement vanuit doelfondsen is afhankelijk van het rendement dat die fondsen maken op hun investeringen en van de looptijd van een dergelijk fonds. De participaties en leningen liggen in een segment met hogere risico’s. Het IFG kan slechts revolverend worden gehouden door het risicoprofiel van doelfondsen en -ondernemingen te koppelen aan interne en marktconforme rendementseisen. Dit wordt getoetst door periodiek benchmarks uit te voeren en daarnaast per aanvraag te toetsen aan de betreffende EU-regelgeving. Uit het fonds worden géén subsidies verstrekt. Voor IFG is financieel rendement en revolverendheid niet eerder haalbaar dan op lange termijn, doch wel binnen de looptijd van het fonds (20 jaar).

De provincie Groningen heeft bij oprichting IFG € 40 miljoen aan kapitaal toegezegd. Dit kapitaal wordt, afhankelijk van de liquiditeitsbehoefte van het fonds, in tranches door het fonds opgevraagd. Tot en met ultimo 2017 is het opgevraagde bedrag van € 8,1 miljoen gestort door de aandeelhouder. In goed overleg met de aandeelhouder is besloten om een deel van het fondskapitaal af te zonderen voor directe investeringen in (pilot)bedrijven, zoals het reeds door IFG gefinancierde Protonen Therapie Centrum Groningen (PTCG),  en snel groeiende ondernemingen om deze te motiveren zich te vestigen in de provincie Groningen. Dit deel van het kapitaal wordt onder de naam "Acquisitiefonds Groningen" (AFG) in de markt gezet. Tot en met 2017 is vanuit IFG € 24 miljoen gecommitteerd aan vijf investeringsfondsen (IFG) en één onderneming (AFG).

Het fondsbeheer is per oprichtingsdatum uitbesteed bij N.V. NOM.  Onder fondsbeheer worden de taken van een investment manager, directie en de interne organisatie, zoals Fonds Support Noord en financiële administratie, verstaan. De processen inclusief functiescheidingen en ‘checks en balances’ zijn vastgelegd in de Management- en Beheerovereenkomst tussen provincie Groningen en NOM. De werkprocessen zijn zodanig omschreven dat de effectiviteit van de uitvoering van werkprocessen kan blijven gewaarborgd maar dat interne beheersingsmaatregelen en aangaande risico’s in overeenstemming met het Investeringsreglement voldoende zekerheid bieden. Een adequate governance structuur is daarbij een voorwaardelijkheid. Met de invulling via een Raad van Commissarissen (RvC) en een Investeringscomité (IC) wordt daar aan voldaan.

De RvC ziet toe op het beleid van de directie en op de algemene gang van zaken in IFG. In 2017 hebben RvC en directie vier maal een regulier overleg gevoerd. Daarnaast heeft de RvC tussentijds de directie met advies en raad bijgestaan. De RvC heeft in onderling overleg een rooster van aftreden opgesteld. In 2018 verloopt de eerste termijn van twee leden.

Het IC adviseert vanuit een onafhankelijke rol, de directie bij besluitvorming om te verzekeren dat IFG op zakelijke grond wordt beheerd. Het IC bestaat uit drie betrokken en ervaren leden. De expertise varieert van juridisch tot financieel en van bestuur tot investment management. Het IC heeft onderling een rooster van aftreden opgesteld. Op basis daarvan verliepen in 2017 de eerste termijnen van de heren Jensma en Reekers. De aandeelhouder heeft beiden voor een tweede termijn benoemd.  Directie en IC zijn in 2017 drie maal bijeengeweest. Er zijn in deze vergaderingen door het fonds drie investeringsvoorstellen aan het IC voorgelegd ter advisering die alle drie door het IC van een positief advies werden voorzien. De directie heeft de adviezen gevolgd. Een voorstel omvat normaliter een uitgebreide omschrijving van de investeringspropositie. Er wordt onder andere (niet limitatief) aandacht besteed aan de aanleiding van het financieringsverzoek, de sectorfocus en -potentieel, het management, de organisatie, de co-financiers, de ondernemingsrisico’s, risicoprofiel, looptijd en het maatschappelijk- en financieel rendement. Het IC handelt conform het "Reglement van de Investeringscommissie van het Investeringsfonds Groningen B.V." en toetst de investeringsvoorstellen op basis van de uitgangspunten zoals benoemd in het Investeringsreglement.

De directie dankt de RvC en de IC voor hun inzet en bijdrage aan het succes van IFG.

Aan het financieren van fondsen en ondernemingen zijn risico’s verbonden. Voor IFG zijn deze hoger door onder andere de afhankelijkheid van de portefeuilleontwikkelingen bij doelfondsen. De fondsmanager bewaakt de risico-ontwikkeling van een fonds/onderneming door zich periodiek en ad hoc te laten informeren over de voortgang van de gang van zaken en marktontwikkelingen. Naast regulier overleg tussen directie IFG en fondsmanager waarin updates worden besproken, wordt halfjaarlijks het risicoprofiel van de IFG-portefeuille formeel opnieuw beoordeeld en besproken met RvC. Bij de bepaling van het risicoprofiel van een fonds/onderneming wordt naast een financiële beoordeling gekeken naar: kwaliteit van het management, marktpositie en -ontwikkeling, management informatie systeem en uniciteit. Tevens wordt beoordeeld in hoeverre binnen de financieringsafspraken risico’s zijn gemitigeerd. Er bestaat geen causaal verband tussen risicoprofiel en voorzieningenniveau. Een eventuele voorziening wordt alleen bepaald op financiële gronden (waarde aandelenkapitaal of wel/niet kunnen voldoen aan verplichtingen). De risico-indeling komt tot stand binnen de context van de doelgroep van IFG. In het investeringsvoorstel wordt de initiële indeling bepaald. Toetsing vindt op dat moment bij bespreking van het investeringsvoorstel met de IC plaats.

Sinds de start van het fonds in 2015 is daadwerkelijk invulling gegeven aan het realiseren van de verschillende doelstellingen. Eén van die doelstellingen om te investeren in en samen te werken met professionele (inter)nationaal georiënteerde investeringsfondsen met als doelstelling netwerken, structuren en financiële middelen voor de provincie Groningen te ontsluiten, heeft een langere aanlooptijd gekend. Realisatie van deze doelstelling zal van grote toegevoegde waarde zijn omdat het op langere termijn bijdraagt aan de continuïteit van de sector en bedrijven waarin geïnvesteerd wordt. Wij zijn verheugd dat de inspanningen in 2017 hebben geleid tot concrete en constructieve kansen die zullen resulteren in de realisatie van een eerste investering in een dergelijk fonds in 2018.

Sinds 2015 is IFG betrokken bij Carduso Capital (www.cardusocapital.com), een fonds dat investeert in de innovatieve technologie bedrijven die sterke technologische banden hebben met de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en kennisinstellingen binnen haar netwerk. In 2017 groeide de portefeuille van Carduso naar zes bedrijven. Daarnaast is IFG nauw betrokken geweest bij de oprichting in 2017 van Pharma Connect Capital (www.pharmaconnectcapital.com) en G-Force Capital (www.g-force.nl). Twee Groningse fondsen die beiden met hun specifieke sectorfocus een gat in het financieringslandschap opvullen. De (zeer) vroege-fase-doelgroep van beide fondsen komt onder meer voort uit de opleidingscentra in Groningen: RUG en Hanzehogeschool Groningen. De (nog) relatieve geringe fondsomvang maakt het uitdagend om de kostenstructuur van een dergelijk fonds voor aandeelhouders binnen acceptabele grenzen te houden zonder dat dit ten koste mag gaan van een professionele opzet en de governance.

Een mijlpaal in de IFG-portefeuille is de eerste patiëntbehandeling in januari 2018 bij het Protonen Therapie Centrum Groningen. Dit centrum is daarmee het eerste in Nederland die deze protonentherapie aanbiedt. Op het UMCG-terrein is in de afgelopen drie jaar gebouwd aan een indrukwekkend centrum met metersdikke betonnen wanden, vloeren en dak, een deeltjesversneller van 220 ton en de modernste bestralingsapparatuur. PTCG biedt op termijn naar verwachting aan ruim 60 FTE werkgelegenheid. Inmiddels zijn er tientallen laboranten en klinisch fysici aangesteld en opgeleid, landelijke indicatieprotocollen ontwikkeld en is er uitgebreid geoefend in een virtueel protonencentrum om zo goed mogelijk voorbereid te zijn op de zorgvuldige behandeling van patiënten.  Met protonentherapie kan de dosis straling heel nauwkeurig worden toegediend aan een tumor, waardoor er minder straling komt in de omliggende gezonde weefsels en de kans op bijwerkingen afneemt. De therapie biedt vooral meerwaarde voor kinderen met kanker en patiënten met schedelbasistumoren en oogtumoren, maar ook andere patiënten met kanker kunnen er baat bij hebben, zoals patiënten met tumoren in het hoofdhalsgebied. IFG is als medefinancier van het eerste uur (2015) trots op het stand komen van PTCG. Derhalve staan in dit jaarverslag afbeeldingen opgenomen die de bouw van het centrum laten zien.

Het netto resultaat 2017 bedraagt € 0,4 miljoen negatief. Een negatief netto resultaat past bij de fase van het fonds en loopt in de pas met de verwachting en met de ontwikkelingslijn van vergelijkbare investeringsfondsen. Opbrengsten zullen moeten worden behaald uit renteopbrengsten (in 2017: € 0,3 miljoen) en dividendopbrengsten. Dividendstromen vanuit doelfondsen naar IFG zijn naast de resultaten van het doelfonds zelf, afhankelijk van de opbrengsten vanuit de ondernemingen waarin die doelfondsen hebben geïnvesteerd. Deze opbrengst voor IFG worden niet op korte termijn verwacht.

Directie en fondsmanager kijken met trots terug op de met aandeelhouder, RvC en IC behaalde resultaten in 2017. Door de gezamenlijke inspanningen zijn investeringskansen opportuun en concreet geworden. Het is reëel te veronderstellen dat daar in 2018 een aantal van tot investering vanuit IFG zal leiden. Wij zien 2018 met vertrouwen en enthousiasme tegemoet.

De ontwikkelingen zijn te volgen op de nieuwe website: www.ifg.nl

 

 

Groningen, 29 maart 2018

 

 

Directie Investeringsfonds Groningen B.V.